Το Ιδανικό Τζάκι Για Εσάς

Ο κεντρικός άξονα ζέστης και θαλπωρής είναι εδώ και εκατοντάδες χρόνια το τζάκι. Η εστία του σπιτιού με θέα την ελεγχόμενη φωτιά αποτελεί για τον άνθρωπο αρχέτυπη ευχαρίστηση και λειτουργεί ως πυρήνας συγκέντρωσης για τα μέλη της οικογένειας κατά τους χειμερινούς μήνες. Στις μέρες μας αν αναλογιστούμε τη μεγάλη ανάγκη των ανθρώπων για φυσικές πηγές ενέργειας, το τζάκι αποτελεί την ιδανική λύση εξοικονόμησης πετρελαίου και ρεύματος. Έχει την δυνατότητα να ζεστάνει ένα χώρο ή ακόμα και ολόκληρο το σπίτι με μερικά μόνο καυσόξυλα, ενώ είναι απόλυτα ασφαλές για το περιβάλλον.

Το τζάκι αποτελεί ένα πολύ δυναμικό στοιχείο του χώρου, για αυτό είναι αναγκαίο να εντάσσεται αρμονικά στον γενικότερο σχεδιασμό της διακόσμησης του κάθε δωματίου, έτσι ώστε να εντυπωσιάζει ακόμα και όταν δεν είναι αναμμένο. Ένα τζάκι αποτελείται από τα εξής βασικά στοιχεία:

Ιδανικό τζάκι

~ την εστία, ο χώρος μέσα στον οποίο γίνεται η χημική αντίδραση που λέγεται καύση του ξύλου

~ τον καπναγωγό – καμινάδα, σύστημα απαγωγής των καυσαερίων από το θάλαμο καύσης, την εστία

~ την επένδυση, το εξωτερικό περίβλημα της εστίας, το οποίο μπορεί να κατασκευασθεί από οποιοδήποτε υλικό και σε οποιοδήποτε σχέδιο και τεχνοτροπία.

Στην αγορά κυκλοφορούν διάφορα είδη τζακιών που λειτουργούν παράλληλα ως πηγή ηρεμίας και χαλάρωσης αλλά και ως μέσω κεντρικής θέρμανσης:

  • Το παραδοσιακό τζάκι με εστία από πυρότουβλο (κτιστό τζάκι) είναι η πιο διαδεδομένη και διαχρονική μορφή, αρκετά οικονομικό στην κατασκευή του αλλά με πολύ χαμηλό ποσοστό απόδοσης (10 – 15% της θερμικής ενέργειας που παράγει το καιόμενο ξύλο).
  •  Το τζάκι με εστία από μαντέμι (χυτοσίδηρο) έχει ανοικτή εστία και αντέχει πολύ υψηλότερες θερμοκρασίες. Ορισμένες έχουν διπλή πλάτη, μια εσωτερική από μαντέμι και την εξωτερική από πυρίμαχο υλικό, ανάμεσα στις οποίες κυκλοφορεί ο αέρας, γεγονός που βελτιώνει την απόδοσή τους. Μεταφέροντας αποτελεσματικότερα τη θερμότητα μέσα στο χώρο έχει απόδοση περίπου 15 – 25% της θερμικής ενέργειας που παράγει το καιόμενο ξύλο. Ουσιαστικά αποτελούν δεν αποτελούν εστίες θέρμανσης αλλά εστίες τοπικής εμβέλειας και διακόσμησης.

Τζάκι

  • Το ενεργειακό τζάκι με εστία κλειστού τύπου κατασκευάζεται από λαμαρίνα ή μαντέμι. Οι ενεργειακές εστίες είναι θερμοδυναμικές (αερόθερμες) και ζεσταίνουν τεράστιους χώρος, λειτουργώντας ως κεντρική θέρμανση. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για θέρμανση ολόκληρου του σπιτιού καθώς, εκτός της ακτινοβολίας, κυκλοφορούν υποχρεωτικά ζεστό αέρα ο οποίος εξέρχεται είτε με φυσική ή με βεβιασμένη κυκλοφορία με δυνατότητα διανομής αυτού του ζεστού αέρα σε όλο το σπίτι. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω ενός συστήματος αεραγωγών εγκατεστημένων στο ταβάνι των χώρων. Η εστία διαθέτει υαλοκεραμικό κρύσταλλο για να κλείνει φτάνοντας θερμαντική απόδοση της τάξης του 60-75% με καύση 3-4 φορές λιγότερων ξύλων από όταν είναι ανοιχτές (το ποσοστό απόδοσης όταν η πόρτα είναι ανοιχτή είναι 30 – 35%). Φαίνεται λοιπόν ότι το μυστικό της υψηλής απόδοσης και οικονομίας βρίσκεται στην πόρτα. Ο αέρας που αφαιρείται από την καμινάδα για τις ανάγκες της καύσης και του ελκυσμού, αναπληρώνεται με κρύο, διαμέσου των χαραμάδων του σπιτιού. Έτσι λοιπόν οι ενεργειακές κλειστές εστίες με το σύστημα παραγωγής ζεστού αέρα θερμαίνουν όλο το σπίτι χωρίς να αφαιρούν ζεστό αέρα από το σπίτι.
  •  Ένθετες εστίες ή κασέτες είναι ειδικά κατασκευασμένες εστίες οι οποίες τοποθετούνται σε υπάρχοντα ανοικτά τζάκια μετατρέποντάς τα σε ενεργειακά. Η μεταμόρφωση του παλιού τζακιού σε σύγχρονο και οικονομικό γίνεται εύκολα και γρήγορα.
  •  Οι θερμικές εστίες (τζάκια καλοριφέρ) ζεσταίνουν αποτελεσματικά και κάνουν οικονομία στο κόστος θέρμανσης. Είναι ιδανικές για θέρμανση και παραγωγή ζεστού νερού προς χρήση, κατασκευασμένες από ατσάλι μεγάλου πάχους και μαγκάλι από μαντέμι. Οι θερμικές εστίες έχουν άριστη θερμαντική απόδοση υπερβαίνοντας το 80%) και είναι μελετημένες ακριβώς για την καύση του ξύλου με τρόπο οικολογικό και οικονομικό. Το ζεστό νερό αποστέλλεται ταχύτατα με τη βοήθεια αντλιών στην εγκατάσταση θέρμανσης.

Ενεργειακό τζάκι

  • Τα ηλεκτρικά τζάκια που λειτουργούν με ηλεκτρική αντίσταση, δεν απαιτούν καμινάδα, ενώ τα ξύλα που καίγονται είναι καθαρά διακοσμητικά, εκλύοντας ζέστη ανάλογη ενός αερόθερμου. Τα
    ηλεκτρικά τζάκια τοποθετούνται εύκολα παντού στο δάπεδο ή στον τοίχο και το μόνο που χρειάζονται είναι μία πρίζα και το πάτημα ενός κουμπιού για να ανοίξει. Ένα ηλεκτρικό τζάκι έχει απόδοση 100%. Δεν δημιουργεί διοξείδιο του άνθρακα και επιβλαβή σωματίδια στην τοπική κοινωνία όπως με τα ξύλα ή το υγραέριο και κατά συνέπεια δεν συμβάλει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Επιλέγοντας την καύσιμη ύλη, εξετάζουμε παράλληλα τη θερμαντική τους απόδοση και την οπτική εικόνα της φωτιάς που δίνουν. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί μαλακό ή σκληρό ξύλο, ανάλογα με την προτίμηση και το μέγεθος του δωματίου. Η παροχή θέρμανσης και των δύο τύπων είναι η ίδια.

 Το μαλακό ξύλο αντίθετα καίγεται γρήγορα, τρίζει και σκάζει. Η φλόγα του είναι πολύ ζωηρή, αλλά τα κάρβουνα κρυώνουν γρήγορα και τα υπολείμματα στάχτης είναι περισσότερα.

 Το σκληρό ξύλο είναι πυκνό και καίει με ήρεμη και μακριά φλόγα. Τα καμένα κομμάτια καρβουνιάζουν και αργούν να κρυώσουν.

Συμπερασματικά γίνεται αντιληπτό ότι για να επιλέξει κάποιος ένα τζάκι πρέπει να έχει υπ’ όψιν του διάφορους παράγοντες ώστε η τελική επιλογή να ανταπεξέρχεται στις ανάγκες του χώρου και στις απαιτήσεις του ιδιοκτήτη. Παρόλα αυτά δεν έχει σημασία ούτε το μέγεθος ούτε το είδος του τζακιού, αρκεί η δημιουργία μιας ζεστής «γωνίας» για να μαζεύεται η οικογένεια, οι φίλοι, οι γνωστοί και να περνούν ατελείωτες ώρες συζητώντας, παίζοντας, γελώντας.

Απόδοση τζακιού